In Cultureel Kapitaal, de maandelijkse culturele gids van Vers Beton, neemt Zuza Nazaruk lezers mee naar plekken in Rotterdam die de ervaringen van Poolse, Palestijnse, staatloze en Europese migranten tastbaar maken.
De stad als spiegel van een wereld in beweging
Nazaruk focust in haar stuk op de gelaagde realiteit van het migrantenleven, een wereld die zich afspeelt voorbij de bekende toeristische paden. Het gaat om plekken waar je de verhalen van nieuwkomers kunt 'proeven, horen, vergeten en aan den lijve ondervinden'. Een zoektocht die aantoont hoe de stad, en specifiek het culturele aanbod, een echo kan zijn van de complexe identiteiten die Rotterdam bevolken. Het is een uitnodiging om verder te kijken dan de façade, naar de onderstroom van ervaringen die de stad vormen.
Denk aan de kleine bakkerij om de hoek van het Eendrachtsplein waar de geur van kruiden je even naar een ander continent transporteert. Of die verborgen galerij in de Witte de Withstraat waar kunstwerken de stille strijd van ontheemden verbeelden. Hier, in de schaduw van de Westersingel, vermengen levensverhalen zich met de dagelijkse routine van de stad. De barman die 's avonds de glazen spoelt, overdag misschien nog bezig met papieren voor een verblijfsvergunning. Twee studenten die in een theaterfoyer napraten over een voorstelling, de een met wortels in Oost-Europa, de ander uit het Midden-Oosten, beiden op zoek naar hun plek in deze metropool. Nazaruk legt de vinger op de zere plek én op de veerkracht van deze gemeenschappen.
Wat wij vinden
Third Place — Wij vinden dat de stad pas echt leeft wanneer haar bewoners zich niet hoeven te verstoppen.
_Wij vinden dat de stad pas echt leeft wanneer haar bewoners zich niet hoeven te verstoppen._
De notie dat een stad pas echt bruist als ze al haar inwoners omarmt, is essentieel. Het is niet genoeg om te praten over 'cultureel kapitaal' als de mensen die dat kapitaal dragen, zich onzichtbaar moeten maken om te overleven. De geograaf David Harvey stelt dat het 'recht op de stad' een collectief recht is om de stad te vormen en te hervormen. Dit betekent toegang tot cultuur, ja, maar ook tot waardigheid en erkenning. Wanneer een stad niet alleen plekken biedt om 'ervaringen te proeven', maar ook ruimtes creëert waar deze verhalen volwaardig deel uitmaken van het publieke domein, dan pas bouwen we aan een inclusieve metropool. De kunst is om van tijdelijke tentoonstellingen en niches een integraal onderdeel te maken van het stadsweefsel, zodat de verhalen van Poolse, Palestijnse of staatloze Rotterdammers net zo vanzelfsprekend klinken als die van de havenarbeider of de architect. Het gaat om meer dan eenmalige evenementen; het gaat om het permanent verankeren van deze perspectieven in het hart van de stad, van de Coolsingel tot het Museumkwartier.
---
Slotsom — Echte metropolen worden niet gebouwd op abstracties. Ze worden gevormd door de rauwe, onverbloemde verhalen van iedereen die er een thuis probeert te vinden.